بسم الله الرحمن الرحيم

Elm əhlindən olub,dünyanı tələb edən və dünyanı sevənlərin hamısının,həm fətvalarında,həm də hökm və xəbərlərində Allah azzə və cəllə haqqında haqsızlıqla görüş bildirməsi gözləniləndir.Çünki Allahu-taələnin hökmləri çox zaman insanların istəklərinin ziddi olur.Xüsusən də vəzifə və liderlik sevgisi mövcud olan kimsələrdə...Şübhəsiz şəhvətlərinə tabe olanların,məqsəd və istəklərinin çoxu haqqa qarşı gəlmək və haqqı uzaqlaşdırmaq yönündə olmuşdur.
Alim və hakim olan kimsələr,əgər vəzifəni sevirsə və şəhvətlərinə tabe olursa,o təqdirdə buna əlavə olaraq bir də haqqa zidd olan şeyləri müdafiə etməyə başlayırlar ki,beləliklə istəkləri həyata keçmiş olur.Xüsusən də haqqa bir şübhə girmiş isə,şübhə və şəhvəti bir araya gəlir və o,havasına tabe olar,doğrunu və haqqı örtüb gizlədər.Əgər haqq zahirən açıqda olub gizli deyilsə və tərkibində şübhə yoxdursa,buna müxalif olmaq mövzusunda addım atar və"Necə də olsa mənim tövbə edərək çıxış yolum var!"deyər və tövbəni kiçik görər.Necəki bu və bənzərləri haqqında Allah Subhanahu və Taələ belə buyurur:
"Onlardan sonra namazı tərk edib şəhvətlərinə uyan bir nəsil gəldi.Biz onları Ğəyy dərəsinə atacağıq."(Məryəm 19/59)
Yenə bu kimsələr haqqında Allah belə buyurur:
"Onlardan sonra yerlərinə kitaba(Tövrata)sahib olan xələflər keçdilər.Onlar fani dünya malını alıb deyirlər:"Biz onsuzda bağışlanacağıq!"Onlara bunun misli qədər daha bir haram gəlsə,onu da alarlar.Məgər kitabda onlardan Allah barəsində yalnız haqqı demək barədə əhd alınmamışdımı?Halbuki o kitabdakını oxuyub öyrənmişdilər.Axirət Allahdan qorxanlar üçün daha xeyirlidir.Məgər dərk etmirsiniz?(əl-Əraf 7/169)
Allah azzə və cəllənin bildirdiyinə görə,onlar alınmasının özlərinə haram olduğunu bildikləri halda dəyərsiz malı aldılar və"Biz onsuzda bağışlanacağıq" dedilər.Özlərinə başqa bir mal verilmiş olsa,onu da alarlar və bu mövzuda olduqca israrlıdırlar.Məhz bu vəziyyətləri onları Allah haqqında haqsız danışmalarına qədər götürdü.Halbuki"Bu Allahın hökmüdür,şəriətidir və dinidir"deyirdilər.Üstəlik onun dininin ,şəriətinin və hökmlərinin də bu dediklərinə zidd olduğunu bildikləri halda...Ya da bunun Allahın dini,şəriəti,hökmü olduğunu bilmirləridimi?Dolayısıyla bəzən Allah haqqında bilmədən,bəzən də batil olduğunu bildikləri şeyləri(Kitabda varmış kimi göstərərək) Allah haqqında danışırdılar.
İman edən təqva sahiblərinə gəlincə,onlar axirətin dünyadan daha xeyirli olduğunu bilən kəslərdir.Bu da onların vəzifə və şəhvət sevgisinə bağlı olmadıqlarını və axirətin önünə dünyanı keçirmədiklərini ortaya qoymaqdadır.Onların bu kimi şeylərə bağlı olmadıqlarının göstəricisi,Kitab və Sünnətə möhkəm sarılmış olmalarıdır.Buna əlavə olaraq,səbr və namazla Allahdan yardım istəmələri dünyanın zail və pis,axirətinin də daimi olduğunu təfəkkür etmələri və axirətə yönəlmələridir.
Hansıki dünyaya meyl etmiş alimlərdən əməldə fücur işləməklə bərabər dində bidətlər çıxartmaları da gözləniləndir.Beləliklə onlarda 2 xüsus nəzərə çarpar.Şübhəsiz havalarına uymaq,qəlb gözünü kor edər və beləliklə sünnətlə bid'əti ayıra bilməz.Ya da tərsinə çevirər.Belə ki,bid'əti sünnət,sünnəti də bid'ət olaraq görər.Əgər dünyanın ardınca gedirlərsə,vəzifə və şəhvətlərə tabe olurlarsa,məhz bu hal alimlərin həlakıdır.Bu ayətlər onlar haqqındadır:
"Onlara ayələrimizi verdiyimiz şəxsin xəbərini də oxu.O,(ayələrimizdən uzaqlaşıb)imandan döndü.Şeytan onu özünə tabe etdi və o,azanlardan oldu.Əgər Biz istəsəydik,onu həmin ayələrlə ucaldardıq.Lakin o yerə(dünyaya)meyl edib havasının istəyinə tabe oldu.O elə bir köpəyə bənzəyir ki,üstünə cumsan da dilini çıxardıb ləhləyir,cummasan da.Bu ayələrimizi yalan hesab edən qövm barəsində çəkilən misaldır."(əl-Əraf 7/175-176)...

Bunlar,elminin ziddi ilə əməl edən pis alim kimidirlər.Biraz əvvəl keçən ayənin dərinliklərini yaxşı düşün və başa düş!Bu maddələrdə sıralandığı üzərə belədir:
1)Bu şəxs elmiylə zəlalətə girdi.Cəhalətdən deyil,qəsdən imandan küfrə girməyi seçdi.
2)Əsla geri dönməmək üzrə imandan çıxdı.Necə ki,ilanın qabığından tamamilə çıxıb ayrıldığı kimi.Onsuzda geridə bir şey qalsaydı,o təqdirdə tamamilə çıxıb ayrılmazdı.
3)Şeytan bu şəxsə çata bildi.Ona qarşı müzəffər və ona sahib oldu.Elə bundan ötrü"Şeytan onu özünə tabe elədi"deyə buyrulmuşdur.
Ayədə "Şeytana tabe oldu"deyə buyurulmamışdır.Çünki mənada"tabe elətdirdi,qovuşdu,çatdı" mənası vardır ki,bu açıqlama gərək ləfz və gərəksə məna olaraq daha uyğundur.
4)Özü haqqdan sonra azdı.Hansı ki ğayyın mənası:"Elm və məqsəddə"azma deməkdir.Bu,məqsəd və əməlin ifsad olmasında daha aydın ifadə edər.Eynilə zəlalətin elmin və etiqadın fəsada uğramasında daha uyğun olduğu kimi.Əgər biri tək qalarsa digərinin mənasına girər,əgər ikisi birlikdə olarsa,fərq anlatıldığı kimidir.
5)Allahu Taəla,elmin qaldırılmasını istəməmişdir.Halbuki pis alimin belə etməsi həlakına səbəb olmuşdur.Çünki qaldırdığı elm həmin şəxsə bir bəla oldu.Əgər bu şəxs alim olmasaydı,bu onun barəsində daha yaxşı olardı və əzabı da daha yüngül olardı.
6)Allahu Taəlanın bildirdiyinə görə,bu şəxs pis seçim etmişdir.Belə ki,uca və şərəfli olan(cənnətin) yerinə düşük olan malı seçdi.
7)Bu şəxsin ən alçaq şeyi seçməsi,xoşundan vəya nəfsinin istəyindən deyil,şəxsən yerüzünün davam etməsini istəməsindən və tamamilə dünyaya olan meylindən qaynaqlanmaqda idi.Şübhəsiz davamlılığın əsli demək,davamının lüzumu mənasına gəlir.Sanki"Yerüzünə meyllənmək o şəxs üçün vacib oldu"deyilmiş kimidir.Məhz buna görə yerləşməsi lazım olduğunda"Ahlədə fulanun bil-məkan"(Filankəs filan məkana yerləşdi,oranı məkan etdi) deyilir.Malik bin Nüveyra belə deyir:

Malik qəbiləsindən Hayy oğulları ilə Amr bin Yarbu
İqamət etdilər və qərarlı şəkildə məkana sahib oldular

"Dünyaya olan meyli" yerüzündə davamlı qalmaq ilə bənzətdilər.Çünki dünya,içində olanlar,bəzənmiş və mal kimi özündən çıxarılanlardır.
8)Bu şəxs Allahın hidayətindən üz çevirmiş və öz havasına rəğbət etmişdir.Həvasını özünə öndər qılmış və ona tabe olmuşdur.
9)Allahu Taəla bu şəxsi,heyvanların düşüncə baxımından ən pisi ,nəfs baxımından ən dəyərsizi olanı və xəsislik baxımından ən irəlidə olan köpəyə bənzətmişdir.Elə bu səbəbə görə də köpək olaraq xatırladılmışdır.
10)Allahu Taəla bu şəxsin dünyaya qarşı istəyindən qaynaqlanan susuzluğunu,dünya barəsində səbr etməməsini,onu itirmə qorxusunu və onu əldə etmə hərisliyini,üstünə cumsan da,özbaşına qoysan da davamlı olaraq dilini çıxardıb ləhləyən köpəyə bənzətmişdir.Eyni şəkildə bu adam özbaşına buraxıldığında da dünyaya olan bağlılığı bitməz,ona vaaz da etsən,onu qınasan da eyni şəkildə bu bağlılğı qurtarmaz.O şəxsin hər baxımdan davamlı olaraq dünyaya susaması,dilini çıxardıb ləhləyən köpəyə bənzədir.
İbn Kuteybe deyir :"Susayıb ləhləyən hər şey susuzluqdan və aclıqdan ötrüdür.Ancaq köpəyinki xaric.Çünki köpək yorğunluqda,rahatlıqda,toxluqda və susuzluqda ləhləyir.Allahu Taələ də ayəsində bu kafiri misal verdi və belə buyurmuş oldu:O şəxsə nəsihət etsən də yenə də o zəlalət üzərində olan kimsədir.Onu özbaşına buraxsan da yenə zəlalət üzrədir.Eynilə üstünə getsən də,özbaşına buraxsan da davamlı dilini çıxardıb ləhləyən köpək kimidir.Şübhəsiz bu misal,hər köpək haqqında keçərli deyildir.Sadəcə dilini çıxardıb ləhləyən köpək haqqındadır.Elə bu səbəblə də bu köpək ən pisi və ən çirkini vəziyyətindədir.

ibnul Qayyim əl-Cəvziyyə "əl-Fəvaid"

Huzeyfa qardaş, gözəl bir mövzu açmısan. Burada bizə çatdırdığın bu gözəl sözlərə bir başqa gözəlliyi də mən əlavə edim. Qoy söz sözü süsləsin!
Tarix boyu müsəlmanların fəxr edə biləcəkləri alimlərin həyatlarına baxaq. Onlar vəzifələrdən, məqamlardan uzaq olmağa can atıblar və onları zalım sultanları və məlikləri müdafiə edərkən görməzsiniz. Quran və Sünnətin, yəni dinin keşiyində duran bu alimlər heç cür məqam və vəzifə qarşısında güzəştə getməzdilər. Lakin, dünya və mal hərisliyi araya girdikdə isə, elmlə şərəflənən alimlər belə din və imanlarını əldən verirlər. Bunun nümunələri çoxdur və zamanımızda isə çox geniş yayılmışdır.
İbn Rəcəb əl-Hənbəli, rahiməhullah, deyir:

قال بعض السلف: ما حرص أحد على ولاية فعدل فيها
وكان يزيد بن عبدالله بن موهب من قضاة العدل والصالحين, وكان يقول من احب المال والشرف وخاف الدوائر لم يعدل فيها.
وفي صحيح البخاري عن ابي هريرة عن النبي صلى الله عليه وسلم قال : " إنكم ستحرصون على الإمارة ، وإنها ستكون ندامة وحسرة يوم القيامة ، فنعمت المرضعة ، وبئست الفاطمة "
وفيه ايضا عن ابي موسى الأشعري أن رجلين قالا للنبي -صلى الله عليه وسلم- يا رسول الله أمرنا فقال:
(إنا لا نولى هذا من سأله ولا من حرص عليه)
واعلم أن الحرص على الشرف يستلزم ضرراً عظيماً قبل وقوعه ، في السعي في أسبابه ، وبعد وقوعه ، بالحرص العظيم الذي يقع فيه صاحب الولاية من الظلم والتكبر وغير ذلك من المفاسد ، وقد صنف أبو بكر الآجري - وكان من العلماء الربانيين في أوائل المائة الرابعة مصنفاً في أخلاق العلماء وآدابهم ، وهو من أجل ما صنف في ذلك ، ومن تأمله علم منه طريقة السلف من العلماء ، والطريق التي حدثت بعدهم المخالفة لطريقتهم ، فوصف فيه عالم السوء بأوصاف طويلة منها أنه قال :
وقد فتنه حب الدنيا : الثناء والشرف والمنزلة عند أهل الدنيا ، يتجمل بالعلم كما تتجمل بالحلية الحسناء للدنيا ولا يجمل علمه بالعمل به
وذكر كلاما طويلا إلى أن قال فهذه الأخلاق وما يشبهها/ تغلب على قلب من لم ينتفع بالعلم فبينا هو مقارب لهذه الأخلاق إذ رغبت نفسه في حب الشرف والمنزلة وأحب مجالسة الملوك وأبناء الدنيا وأحب أن يشاركهم فيما هم فيه من منظر بهي ومركب هني وخادم سري ولباس لين وفراش ناعم وطعام شهي وأحب أن يعتنى به وأن يسمع قوله ويطاع أمره فلم يقدر عليه إلا من جهة القضاء فطلبه فلم يمكنه إلا ببذل دينه فتذلل للملوك وأتباعهم فخدمهم بنفسه وأكرمهم بماله وسكت عن قبيح ما ظهر من منازل أبوابهم وفي منازلهم وفعلهم ثم زين لهم كثيرا من قبيح فعلهم بتأوله الخطأ ليحسن موقعه عندهم فلما فعل هذه مدة طويلة واستحكم فيه الفساد ولوه القضاء وذبح بغير سكين فصارت لهم عليه منة عظيمة ووجب عليه شكرهم فآلم نفسه لئلا يغضبهم عليه فيعزلوه عن القضاء ولم يلتفت إلى غضب مولاه فاقتطع اموال اليتامى والأرامل والفقراء والمساكن وأموال الوقف الموقوفة على المجاهدين وأهل الشرف بالحرمين وأموالا يعود نفعها على جميع المسلمين فأرضى بها الكاتب والحاجب والخادم وأكل الحرام وأطعم الحرام وكثر الداعي عليه فالويل لمن أورثه علمه هذه الأخلاق هذا العلم الذي استعاذ منه النبي صلى الله عليه وسلم وأمر أن يستعاذ منه وهذا العلم الذي قال فيه - عليه الصلاة والسلام - إن أشدالناس عذابا يوم القيامة, عالم لم ينفعه الله بعلمه...
هذا كله كلام الإمام أبي بكر الآجري رحمه الله تعالى وكان في أواخر الثلاثمائة ولم يزل الفساد متزايدا على ما ذكرناه أضعافا مضاعفة فلا حول ولا قوة إلا بالله

"Sələfdən bəziləri deyiblər: "Heç kəs hakimiyyət üçün hərislik edib və sonra onda adil ola bilməz."
Yezid bin Abdullah bin Muvahhəb ədalətli bir qazi və salehlərdən idi və o, belə deyərdi: "Kim mal və şərəfi sevərsə, lakin başına bəlaların gəlməsindən qorxarsa, heç cür adil davranmaz"
"Səhih əl-Buxari"də isə Əbu Hureyrədən peyğəmbərin, salləllahu aleyhi va səlləm, belə dediyi rəvayət olunmuşdur: "Həqiqətən siz hakimiyyət üçün hərislik edəcəksiz və bu, Qiyamət günü peşmanlıq və üzüntü ilə bitəcək, nə gözəldir süd anası, nə şərlidir süd verməyən."
Yenə eyni yerdə Əbu Musa əl-Əşari rəvayt edir ki, iki kişi peyğəmbərdən, salləllahu aleyhi va səlləm, soruşdu: "Ey Allahın Elçisi! Bizi bir əmirliyə təyin et!" Peyğəmbər dedi: "Biz hakimiyyət istəyənləri və ona hərislik edənləri valiliyə təyin etmirik."
Bil ki, şərəf üçün hərislik etmək onu ələ keçirmədən əvvəl mütləq böyük bir zərərə səbəb olur, ona görə ki insan onu əldə etmək üçün çox səy göstərir və eləcədə əldə etdikdən sonra da, çünki hakimiyyət sahibi hərisliklə orada qalmağa çalışır və sonunda zülm, təkəbbür və başqa fəsadlara düçar olur.
Bu barədə Əbu Bəkr əl-Acurri yazmışdır - (əl-Acurri) dördüncü əsrin əvvəllərində yaşamış rabbani alimlərdən biri olmuşdur, alimlərin əxlaqı və ədəbi mövzusunda yazılmış kitabın müəllifidir və bu barədə yazılmış ən gözəl yazıdır. Bunun üzərində düşünən buradan sələf alimlərinin yolunu və onlardan sonra onların yollarına müxalif olan uydurma yolları öyrənəcək. Orada şərli alimin vəsfini geniş açıqlamışdır və bu vəsflərdən biri də budur:
"Dünya sevgisinə və dünya əhlinin yanında səna, şərəf və vəzifə sevgisinə yoluxmuşdur. Gözəl bir qadının dünya üçün bər-bəzəklə süsləndiyi kimi, o da elmi ilə süslənir, lakin o elmini ona görə əməl etməklə süsləmir."
Daha sonra geniş söhbət edir və deyir: "Bu əxlaq və buna bənzəyən vəsflər elmdən faydalanmayan kəslərin qəlbində üstünlük təşkil edir. Bu əxlaqı daşıdığı halda, onun nəfsi şərəf və vəzifə sevgisinə rəğbət bəsləyir və o, kralların məclisində və dünyanın övladları ilə oturmağı sevir, onların gözəl həyat tərzlərini, rahat miniklərini, xadimlərini, təmtəraqlı zəngin geyimlərini, rahat yataqlarını və zövqlü yeməklərini bölüşdürür. O, insanların qapısı ağzına toplanmasını, sözünün dinlənməsini və əmrinə itaət olunmasını sevir və o, bütün bunlara yalnız qazı məqamına sahib olmaqla qadir ola bilər və qazi olmağa çalışır. Onun buna nail olması yalnız dini bahasına mümkündür, bununla da krallar və onun təbəəsi qarşısında zəlil olur, onlara xidmət edir, öz malını onlara ikram edir. Onların saraylarına və evlərinə daxil olduqdan sonra onların çirkin əməllərinə qarşı sükut edir. Onların yanında öz mövqeyini yaxşılaşdırmaq üçün onların çirkin əməllərindən bir çoxunu xətalı təvil edərək gözəl göstərər. O bunları uzun bir müddət etməyə davam etdikdə və fəsad onun nəfsində möhkəm qərar tutduqda, onu qazi vəzifəsinə təyin edirlər və bununla onu bıçaqsız kəsirlər. Bununla da onun boynuna böyük bir minnət qoyurlar, ona isə onlara təşəkkür etmək vacib olur, beləliklə onları qəzəbləndirməmək üçün və qazilik məqamından endirilməmək üçün hər bir ağrıya qatlanır. Artıq öz Mövlasının (Allahı) qəzəblənməyini düşünməz, yetimlərin, dul qadınların, fəqirlərin, miskinlərin malını, mücahidlər, Məkkədəki və Mədinədəki əhli-beyt üçün ayrılmış və bütün müsəlmanların faydalanması üçün nəzərdə tutulmuş vəqf mallarından sui-istifadə edir. Əksinə onlarla (əldə etdiyi bu mallarla) katibini, qoruyucusunu və xadimini razı salır. Deməli, haram yeyir və haram yedirir və özünə qarşı hüccət olan işlərini çoxaldır. O zaman bu əxlaq ilə elmə varis olanlara "veyl" olsun, o elm ki, peyğəmbər, salləllahu aleyhi va səlləm, ondan Allaha sığınmışdır və ondan Allaha sığınmağı əmr etmişdir. Bu o elmdir ki, onun barəsində peyğəmbər, aleyhi salət va səlləm, demişdir: "İnsanlar içində Qiyamət günü əzabı ən şiddətli olanlar, Allahın elmlərinə fayda vermədiyi alimlərdir."...
Bütün bunlar İmam Əbu Bəkr əl-Acurrinin, rahiməhullah Təalə, sözləridir və o, dördüncü əsrin sonlarında yaşamışdır. Onun bizə zikr etdiklərindən sonra fitnə fəsad (bizim zamanımıza qədər) dəfələrlə artmışdır. Va lə həulə va lə quvvətə illə billəh."

İbn Rəcəb, rahiməhullah, əl-Acurrinin bu sözləri üzərində düşünərək onun dördüncü əsrdə yaşadığına diqqət çəkir və əsrlərin ötməsi ilə fəsadın artdığını dərk edirik. Gözümüzün qabağında zülm çoxalıb. İbn Rəcəb ilə İmam əl-Acurri arasında təxminən dörd əsr fərq vardır. O, rahiməhullah, hicri 8-ci əsrdə yaşamışdır. Biz isə indi hicri 15-ci əsrdəyik. O zaman indiyə qədər isə yeddi əsr keçib, fitnə fəsad insana nəfəs buraxmayacaq qədər çoxalıb və yayılıb. O zaman ən azından hakimlərimiz, əmirlərimiz müsəlman idilər və fasiqliklərinə, zülmlərinə qarşı imamlarımız susmadılar və bununla da şan-söhrət, səltənət fitnəsindən bəraət etdilər. Bəs zamanımızın "imamları"? Məgər indikilər əvvəlkilərdən yaxşıdır?! Bəlkə də bu sualı verməklə belə qəbahət etdim, çünki heç bir şüur onların yaxşı olmasını qəbul edə bilməz. Əvvəllər əzhar şeyxini əzhar alimləri seçərdilər, indi isə bu Tağut hökumət tərəfindən təyin olunur. Səudiyyədəki vəziyyət də fərqli deyildir. Vəzifədə oturanlar da hər sözü ilə "əmir"lərini razı salmağa çalışarlar. Sizin içinizdən kimsə səudiyyə şeyxlərindən birini kralı xütbədə tənqid edərkən və yaxud da ən azından ona nəsihət edərkən görmüşdürmü? Eşitmədik, görmədik, oxumadıq...əksinə onları tənqid edənlərə xavaric damğası vurdular, sanki bunlar ilahi avtoritetlərdir, sanki bunlar insan cildinə girmiş mələklərdir. Haşa, dinimiz belə şeyxlərdən və onların "sələfi" yetirmələrindən münəzzəhdir!

İmam əl-Hafiz əl-İraqi, rahiməhullah, mühəddisin vəsfi barədə deyir:

الذي يطلق عليه اسم المحدث في عرف المحدثين من يكون كتب وقرأ وسمع ووعى ورحل إلى المدائن والقرى وحصل أصولا وعلق فروعا من كتب المسانيد والعلل والتواريخ التى تقرب من الألف تصنيف, فإذا كان كذلك فلا ينكر له ذلك
أما إذا كان على رأسه طيلسان وعلى رجليه نعلان, وصحب أميرا من أمراء الزمان, أو من تحلى بلؤلؤ ومرجان, وبثياب ذات ألوان, فحصل تدريس حديث بالإفك والبهتان وجعل نفسه ملعبة للشيطان, لا يفهم ما يقرأ عليه من جزء ولا ديوان, فهذا لا يطلق عليه اسم محدث ولا إنسان, بل غايته مع الجهل أكل الحرام, فإن استحله خرج من دين الإسلام

"Mühəddislərin örfündə mühəddis adının aid edildiyi o kəsdir ki, çoxlu yazmışdır, oxumuşdur və yaddaşında hifz etmişdir və şəhərləri və kəndləri gəzmişdir, usulu əldə etmiş, müsnəd, iləl və tarix kitablarındakı furu barədə şərhlər yazmışdır, yazdığı bu kitabları təxminən yüzə yaxın olmuşdur. Əgər bütün bunlar varsa, belə birinin mühəddis adlanması inkar edilməz.
Lakin əgər başını örtən şalı, ayaqlarında isə ayaqqabıları varsa və daima əmirlərdən bir əmirlə dostluq edirsə ya da özünü mirvari və mərcanla bəzəyirsə, rəngli paltarlar geyinirsə və hədisləri iftira və böhtanla tədris edirsə, özünü şeytanın oyuncağı halına gətirir, cüzdən və ya divandan ona nəyin oxunulduğunu anlamır...belə birinə nə mühəddis, nə də insan adı verilməz. Əslində onun cahilliyinin mahiyyəti haram yeməkdir, əgər o, yediklərini halal sayarsa, İslam dinindən çıxmış olar."

Abdulhəyy bin Abdulkəbir əl-Kəttani
"Fihris əl-Fəharis val-Əsbat", 1/76
Dar əl-Ğarb əl-İsləmi

Bütün bu sözlərlə qəsd olunanlar, dünya malını qazanmaq üçün, özünə məqam hazırlamaq üçün dini elmləri özünə peşə seçənlər haqqındadır. Yoxsa...təbii ki, sözün zahirindən ayağa ayaqqabı geyməyin və ya başa papaq qoymağın zəmm edildiyi anlaşılmamalıdır.
Bu bir daha sübut edir ki, alimlər sultana yaxınlıq etməyi və ya əmirlərin yanında hörmət sahibi olmağı sevməzdilər və buna can atmazdılar. Əksinə bundan çəkinərdilər.

Mövzu ilə əlaqədar Sələfdən Abdullah ibni Mubərəkin – rahimahullahu Təala – gözəl və məşhur bir beyti vardır ki, xatırlatmaq tam yerində olar:

وهل أفسد الدين إلا الملوك
... وأحبار سوء ورهبانها
‘Dini, məliklərdən, pis elm adamları və pis abidlərdən başqasımı pozdu?”

İbn Teymiyyə, rahiməhullah, deyir:

والرسول هو الواسطة والسفير بينهم وبين الله عز وجل فهو الذى يبلغهم أمر الله ونهيه ووعده ووعيده وتحليله وتحريمه فالحلال ما حلله الله ورسوله والحرام ما حرمه الله ورسوله والدين ما شرعه الله ورسوله وليس لأحد أن يخرج عن شيء مما شرعه الرسول وهو الشرع الذى يجب على ولاة الأمر إلزام الناس به ويجب على المجاهدين الجهاد عليه ويجب على كل واحد إتباعه ونصره
وليس المراد بالشرع اللازم لجميع الخلق "حكم الحاكم" ولو كان الحاكم أفضل أهل زمانه بل حكم الحاكم العالم العادل يلزم قوما معينين تحاكموا إليه فى قضية معينة لا يلزم جميع الخلق ولا يجب على عالم من علماء المسلمين أن يقلد حاكما لا فى قليل ولا فى كثير إذا كان قد عرف ما أمر الله به ورسوله بل لا يجب على آحاد العامة تقليد الحاكم فى شيء بل له أن يستفتى من يجوز له إستفتاؤه وإن لم يكن حاكما
ومتى ترك العالم ما علمه من كتاب الله وسنة رسوله واتبع حكم الحاكم المخالف لحكم الله ورسوله كان مرتدا كافرا يستحق العقوبة فى الدنيا والآخرة قال تعالى ( آلمص كتاب أنزل إليك فلا يكن فى صدرك حرج منه لتنذر به وذكرى للمؤمنين إتبعوا ما أنزل إليكم من ربكم ولا تتبعوا من دونه أولياء قليلا ما تذكرون

"ər-Rasul isə onlar ilə Allah Azzə və Cəllə arasında bir vasitə və elçidir. Allahın əmr etdiklərini və qadağan etdiklərini, mükafatla vəd etdiklərini və əzabla təhdid etdiklərini, bir şeyin halallığını və haramlığını, Allahın və Elçisinin halal etdiyi halalları və Allah və Elçisinin haram etdiyi haramları və Allahın və Elçisinin təşri etdiyi dini insanlara çatdıran da odur. Heç kəsin Allahın Elçisinin hökm verdiyi bir şeydən kənara çıxmağa haqqı yoxdur və bu, insanları ona tabe etdirmək üçün əmr sahiblərinə vacib buyurulmuş bir Şəriətdir və onun üzərində cihad etmək də mücahidlərə vacibdir. Hər bir kəsə bu şəriətə tabe olmaq və onu dəstəkləmək vacibdir.
Bir hakim zamanının ən fəzilətlisi olsa belə, onun hökmünə tabe olmaq heç də bütün insanlara vacib deyildir və bu, Şəriətin məqsədi deyildir. Lakin elmli və ədalətli bir hakimin hökmünə mühakimə üçün baş vurmaq müəyyən bir qövmə müəyyən bir məsələdə vacibdir, bu heç də bütün insanlara vacib deyildir. Nə də ki, müsəlman alimlərdən bir alimə - əgər Allahın və Elçisinin nə əmr etdiyini bildikdən sonra - hakimə nə azında, nə də çoxunda təqlid etmək vacib deyildir. Hətta camaatdan heç bir kəsə hakimi təqlid etmək vacib deyildir, əksinə hakim olmasa belə, ona fətva verməsi caiz olan bir şeyə fətva verməsi vacibdir.
Lakin alim Allahın Kitabından və Elçisinin Sünnətindən öyrəndiyi bir şeyi tərk edərsə və Allahın və Onun Elçisinin hökmünə müxalif olan hakimin hökmünə tabe olarsa, bununla mürtəd və kafir olmuşdur, həm bu dünyada, həm də Axirətdə cəzaya haqq qazanmış olur. Allahu Təalə deyir:
"Əlif, Ləm, Mim, Sad, Bu, insanları qorxutmaq və möminlərə öyüd-nəsihət vermək üçün sənə nazil edilən Kitabdır. Ona görə qəlbin heç narahat olmasın. Rəbbinizdən sizə nazil edilənə tabe olun. Onu qoyub başqa dostlara uymayın. Siz necə də az öyüd-nəsihət dinləyirsiniz."

Bütün bunlar hakimlər və əmrlərlərlə yaxınlığın fəsadlarından xəbər verir. Bu ümmətin heç bir zamanında əmirlərə yaxınlıq etməklə alimlər razı olmamışlar və alimlər həmişə əmirləri tənqid etmiş və onları Allahın Kitabı və peyğəmbərinin Sünnətinə çağırmışlar.
Bu sözlərdə isə digər tərəfdən yeni bir iddiaya rədd vardır. Biz deyəndə ki, Allahın hökmü ilə höm vermədikdə, yəni istər insan özü hökm versin və ya başqasının hökmünə tabe olsun...bu zaman heç bir alim tabe olunan bu hökmün Allahdan gəldiyinə etiqad edilməsini şərt qoşmamışdır. Lakin zamanımızdakı dəvətin təhrif etdiyi məsələlərdən də biri budur.
Onların iddiasına görə Allahın hökmündən başqası ilə hökm verən "hakim və ya əmir", həmin hökmün Allahdan olduğuna etiqad etdiyi zaman küfrə girmiş sayılır. Əks halda isə kafir olmaz...
Bütün bunlar bir yalandan ibarətdir. Allah bizləri belə batil fikirlərdən qorusun!

əl-Hafiz İbn Kəsir, rahiməhullah, deyir:

وروى ابن عساكر من طريق النضر بن شميل قال دخلت على المأمون فقال كيف أصبحت يا نضير فقلت بخير يا أمير المؤمنين فقال ما الا رجاء فقلت دين يوافق الملوك يصيبون به من دنياهم وينقصمون به من دينهم قال صدقت

"İbn Asakir, ən-Nədr bin Şamil yolu ilə rəvayət etmişdir. Dedi: "(Xəlifə) əl-Məmunun yanına daxil oldum və o, mənə dedi: "Ey Nədr, bu gün özünü necə hiss edirsən?" Dedim: "yaxşıyam, ya əmir əl-miminin" Dedi: "İrca nədir?" Dedim: "Kralları razı salan dindir, bununla onlar dünyalarını qazanırlar, lakin öz dinlərindən itirirlər." Dedi: "Doğru söylədin!"