Перейти к содержимому


Фотография

İbn Teymiyyə və "Davamçıları"Sələfilərin Müxalifətləri


  • Mövzuya cavab vermək üçün, avtorizasiyadan keçməlisiniz.
Bu mövzudakı ismarıc sayı: 13

#1 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 10 mart 2013 - 17:25

بسم الله الرحمن الرحيم


Günümüzdə İslam mirasını, alimlərini, fəqihlərini topdan inkar edib, İbn Teymiyyədən başqa kimsəni mötəbər saymayan məlum firqə hər kəs tərəfindən tanınır.
Müsəlman alimlərin yoluna müxalif olduqları günəş qədər aydın olan bu firqənin, İbn Teymiyyə bağlılğı nə qədərdir?
Bu yazıda "davamçıların" İbn Teymiyyəyə müxalif olduqları bir qism məsələləri toplamağa çalışacayıq. Müvəffəqiyyət Allahdandır.


  • Muqallid bu ismarıcı bəyəndi

Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#2 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 10 mart 2013 - 17:40

Müxalifət -1. Rafizilərin topdan, sorğu sualsız müəyyən/şəxsən təkfiri məsələsi.

Günümüz "sələfilərinin" bir çoxunu digər mövzularda olduğu kimi, bu mövzuda da hər çalınan havaya oynayarkən görmək mümkündür. Onlardan bir çoxu rafiziləri qeyd şərtsiz təkfir edir, hətta onların küfründə şübhə edənlərin belə təkfirindən bəhs edirlər.
Bəziləri isə biraz daha "üsulçu" bir yanaşma sərgiləyərək belə deyirlər: "Şiələri təkfir etmirik, rafiziləri edirik". Lakin, bu "üsulçulara" şiələri rafizilərdən necə ayırdıqları soruşulduqda tam səviyyələrinə layiq bir cavab ala bilirik: "Azərbaycandakıların hamısı rafizidir!"
Rafiziliyi şiəlikdən seçə bilmədiyi halda, rafiziləri təkfir etməyi mənasız həyatının şüarına çevirmiş virtual qəhramanlarımızı, davamçıları olduqlarını iddia etdiklərini İbn Teymiyyənin məhz rafizilərlə bağlı bəzi sözləriylə tanış etmək yerində olardı.
İbn Teymiyyə rafizilərə qarşı öz sərtliyiylə məşhurdur. Bu sərtliyinə rağmən onun sözlərindən anlaşılan rafiziləri kafir saymadığı, ümumən bəzi fikirlərinə küfr desə belə müəyyən/şəxsi təkfirə yanaşmadığıdır.
İbn Teymiyyənin bəzi ümumi sözləriylə dediyimizə etiraz edilə bilər. Lakin bizim gətirdiyimiz sitatlar daha təfsilidir və buna binaən etibara alınmağa daha layiqdirlər. Beləliklə İbn Teymiyyənin rafizilərin dini haqda sözləri:

Əhməd İbn Teymiyyə (661–768 h/1263–1328 m) rafizilərlə nigahın səhihliyini haqqında:


وسئل : عن " الرافضة " هل تُزوَّج ؟
فأجاب : الرافضة المحْضة هم أهلُ أهواءٍ وبدعٍ وضلالٍ , ولا ينبغي للمسلم أن يزوِّجَ مُوليَّته مِن رافضيٍّ , وإن تزوَّج هو رافضيةً صحَّ النكاحُ , إن كان يرجو أن تتوبَ وإلا فتركُ نكاحِها أفضلُ لئلا تُفسِد عليه ولَدَه



"Sual: Rafizilərdən qız alınarmı?
Cavab: Xalis rafizilər hava, bidət və zəlalət əhlidir. Müsəlmanın öz vəlayəti altında olan qadını onlarla evləndirməməsi lazımdır.
Əgər müsəlmanın özü – tövbə etməsini umursa - rafizi bir qadınla evlənərsə nigah səhihdir.
Əgər rafizi qadının tövbə etməsini ummursa, uşaqlarıda pozmaması üçün belə rafizi qadınla evlənməyi tərk etməsi daha əfdaldır."

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Məcmuatul Fətəva: 32/43
Darul Vəfa: 1426/2005



Təliq: İbn Teymiyyə rafizi qadınla nigahı səhih sayır. Məlumdur ki, kitab əhlindən olmayan kafirlərlə nigah səhih deyildir. Ortaya iki ehtimal çıxır:
1. İbn Teymiyyə kitab əhli olmayan kafir qadınlarlarla nigahı caiz görür.
2. İbn Teymiyyə rafiziləri kafir saymadığı üçün nigahlarını səhih sayır.
Bu iki ehtimaldan birini seçməyi isə "davamçılara" buraxıram. Doğru bir nəticəyə gəlmələri üçün isə, İbn Teymiyyənin sıradakı sözlərini də oxumalarını tövsiyə edirəm.

İbn Teymiyyə başqa bir yerdə deyir:

 

وأما تكفيرُهم وتخليدُهم : ففيه أيضا للعلماء قولانِ مشهورانِ : وهما روايتانِ عن أحمدَ . والقولانِ في الخوارج والمارِقين مِن الحرورية والرافضةِ ونحوِهم . والصحيح أن هذه الأقوالَ التي يقولونها التي يُعلَم أنها مخالِفةٌ لما جاءَ به الرسولُ كفرٌ وكذلك أفعالِهم التي هي مِن جنْس أفعالِ الكفار بالمسلمين هي كفرٌ أيضا . وقد ذكَرتُ دلائلَ ذلك في غير هذا الموضِعِ ؛ لكن تكفيرُ الواحد المعيَّن منهم والحكم بتخليدِه في النار موقوف على ثبوت شروط التكفير وانتفاءِ موانعِه
فإنَّا نُطلِق القولَ بنصوصِ الوعْد والوَعيدِ والتكفيرِ والتفسيقِ ولا نحكُم للمعيَّن بدخوله في ذلك العامِّ حتى يقومَ فيه المقتضى الذي لا معارض له


"Onların təkfirinə və Cəhənnəmdə əbədi qalması məsələsinə gəlincə bu barədə də alimlərin iki məşhur görüşü var. İmam Əhməddən də iki rəvayət gəlmişdir.
Harurilərdən olan sapıq Xavariclər, Rafizilər və bənzərləri haqda iki görüş var.
Doğru olan budur ki, onların şəriətə müxalif olduğu bilinən sözləri küfrdür. Eləcədə onların kafirlərin müsəlmanlara etdiyi cinsdən olan felləri. Mən bunun dəlillərini başqa yerdə zikr etdim.
Lakin, bunlardan müəyyən şəxsin təkfirinə və Cəhənnəmdə əbədi qalacağı mövzusuna gəlincə, bu məsələ təkfirin şərtləri və maneələrinin aradan qalxmasına bağlıdır.
Biz vad, vaid, təkfir və təfsiq nasslarını ümumi olaraq səsləndiririk. Lakin, ziddi olmayan bir gərəklilik onda meydana çıxana qədər, müəyyən şəxsin bu ümumi hökmə daxil olduğuna qərar vermirik."

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Məcmuatul Fətəva: 28/273
Darul Vəfa: 1426/2005



Təliq: İbn Teymiyyənin sözlərini bəndlər halında gözdən keçirək:
1. Rafizilərin küfründə ittifaq yox, iki məşhur görüş vardır.
2. Bu iki görüş həmçinin Əhməd bin Hənbəldən nəql edilib.
3. Ümumi sözlərə küfr deyilsə belə, müəyyən təkfir üçün prosedur vardır və bu prosedur əhliyyət sahibləri tərəfindən tətbiq edilər.
4. İbn Teymiyyə bidətçilərin bəzi sözlərinə küfr desədə, müəyyən təkfir üçün maneələrin olduğunu qeyd edir.

Digər bir yerdə deyir:


وسئل - رحمه الله تعالى - : عن رجلٍ يفضِّل اليهودَ والنصارى على الرافضة ؟
فأجاب : الحمد لله ، كلُّ مَن كان مؤمناً بما جاء به محمدٌ صلى الله عليه وسلم فهو خيرٌ مِن كلِّ مَن كفَر به ؛ وإن كان في المؤمن بذلك نوعٌ مِن البدعة , سواءٌ كانت بدعةَ الخوارجِ والشيعةِ والمرجئةِ والقدريةِ أو غيرهم
فإنَّ اليهودَ والنصارى كفارٌ كفراً معلوماً بالاضطرار مِن دينِ الإسلام والمبتدع إذا كان يحسِب أنه موافقٌ للرسول صلى الله عليه وسلم لا مخالفٌ له لم يكن كافراً به ؛ ولو قدِّر أنه يكفُر فليس كفرُه مثلُ كفرِ مَن كذَّب الرسولَ صلى الله عليه وسلم


"Sual: Yəhudi və xristianları, rafizilərdən üstün tutan adam haqqında nə deyərsiz?
Cavab: Həmd Allaha məxsusdur. Muhəmmədin – sallalahu aleyhi və səlləm – gətirdiyinə iman edən hər kəs - onda bəzi bidətlər olsa belə - onu inkar edənlərin hamısından daha xeyirlidir!
İstər bu xavariclik bidəti olsun, istər şiyə, istər mürciyə, istər qədəriyyə istər qeyrisi.
Çünki yəhudi və xristianlar kafirdirlər. Onların küfrü, İslam dinində bilinməsi qaçınılmaz olan bir küfrdür.
Bidətçi isə özünün Rəsulullaha – sallalahu aleyhi və səlləm – uyduğunu, müxalif olmadığını hesab edirsə o kafir deyildir!
Hətta bidətçilərin kafir olduğu fərz edilsə belə, onların küfrü Rəsulullahı – sallalahu aleyhi və səlləm – yalanlayanların küfrü kimi deyil."

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Məcmuatul Fətəva: 35/122
Darul Vəfa: 1426/2005



Təliq: Bu sözlərdə İbn Teymiyyə rafiziləri açıq aydın mömin adlandırır. Həmçinin onların təbii olaraq yəhudi və xristianlardan üstün olduğunu deyir. Lakin, bəzi insanların və ya firqələrin müəyyən bir yönüylə kafirlərdən daha şərli olması mümkün və rastlanan bir şeydir. Ümumilikdə isə, ən fasiq və bidətçi insan kafirdən daha xeyirlidir.


Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#3 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 10 mart 2013 - 17:45

Müxalifət - 2. Mushafa dəstəmaz olmadan toxunmaq məsələsi.

"Sələfiyyə"nin bu mövzudakı görüşü məşhurdur. Onlara görə mushafa toxunmaq üçün dəstamaz şərt deyil. İbn Teymiyyə bu haqda nə deyir?
Mushafa təmiz olmadan toxunmaq barədə Əhməd İbn Teymiyyəyə (661-728 h/1263-1328 m) verilən sual və cavabı:


هل يجوز مسُّ المصحَف بغير وضوءٍ أم لا ؟

الجواب : مذهبُ الأئمة الأربعة : أنه لا يمَسُّ المصحَفَ إلا طاهرٌ ، كما قال في الكتاب الذي كتبه رسول الله صلى الله عليه وسلم لعمرِو بن حزمٍ : { إنَّهُ لَا يَمَسُّ الْقُرْآنَ إلَّا طَاهِرٌ }
، قال الإمام أحمد : لا شكَّ أن النبيَّ صلى الله عليه وسلم كتبه له ، وهو أيضا قولُ سلمانَ الفارسي ، وعبدِ الله بن عمرَ ، وغيرِهما ، ولا يُعلم لهما مِن الصحابة مخالفٌ


"Sual: Dəstəmazsız olaraq Mushafa toxunmaq caizdir yoxsa yox?

Cavab: Dörd imamın məzhəbi/görüşü budur ki, Mushafa ancaq (hər iki hədəsdən də) təmiz olan toxuna bilər. Necəki, Rasulullahın – sallallahu aleyhi və səlləm – Amr bin Hazma yazdığı məktubda deyilir: "Qurana ancaq təmiz olan toxunar!"
İmam Əhməd belə demişdir: Şəkk yoxdur ki, Nəbi - sallallahu aleyhi və səlləm - bunu ona yazmışdı.
Bu həmçinin, Salman Əl Farisinin və Abdullah bin Ömərin görüşüdür. Səhabədən bunlara müxalif olan kimsə məlum deyil."

 

Qaynaq: Əhməd bin Teymiyyə: Əl Fətəval Kubra: 1/280
Beyrut: Darul Kutubil İlmiyyə: 1408/1987


Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#4 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 10 mart 2013 - 18:03

Müxalifət - 3. Zikrləri saymaq üçün təsbehdən istifadə məsələsi.

Ölkəmizdəki "təsbeh düşmənçiliyi" uzun illərdir "sələfilər" tərəfindən davam etdirilir. Hətta məşhur sələfi şeyxlərindən birinin bu məzmunlu səfehcə işlədilmiş sözlərinə şahid oldum: "Təsbeh İslama buddizmdən bulaşıb və bu bütpərəstlərin adətidir. Dolayısıyla haramdır...".

Əhməd İbn Teymiyyə (661-728 h/1263-1328 m) xırda daşlar, meyvə dənələri (çəkirdək) və təsbehlə zikr etmək, daha doğrusu edilən zikri bu şeylər vasitəsilə saymaq barədə deyir:


وعدُّ التسبيح بالأصابع سنّة كما قال النبي صلى الله عليه وسلم للنساء : سَبِّحْنَ وَاعْقِدْنَ بِالْأَصَابِعِ فَإِنَّهُنَّ مَسْئُولَاتٌ مُسْتَنْطَقَاتٌ . وأما عدُّه بالنَوَى والحَصَى ونحو ذلك فحسنٌ وكان من الصحابة رضي الله عنهم من يفعَل ذلك ، وقد رأى النبي صلى الله عليه وسلم أمَّ المؤمنين تسبِّح بالحصى وأقرَّها على ذلك وروي أن أبا هريرة كان يسبِّح به
وأما التسبيح بما يُجعَل في نِظامٍ من الخَرَز ونحوه فمن الناس من كرِهه ومنهم من لم يكرَهه ، وإذا أحسِنتْ فيه النيّة فهو حسنٌ غيرُ مكروه ، وأما اتخاذه من غير حاجة أو إظهاره للناس مثل تعليقه في العُنُق أو جعْله كالسُّوار في اليد أو نحو ذلك فهذا إما رياء للناس أو مَظِنّة المراءاة ومشابهة المرائين من غير حاجة ، الأول محرَّم والثاني أقلُّ أحواله الكراهة ، فإن مراءاةَ الناس في العبادات المختصّة كالصلاة والصيام والذكر وقراءة القرآن من أعظم الذنوب



"Zikrin barmaqlarla sayılması Sünnətdir. Necəki, Nəbi – sallallahu aleyhi və səlləm – qadınlara demişdi: “Zikr edin və barmaqlarla sayın. Çünki onlar (Qiyamətdə) sorğu-sual olunacaq və danışdırılacaqlar."
Zikrin meyvə dənələri, xırda daşlar və bənzəri şeylərlə sayılmasına gəlincə bu gözəl işdir! Səhabədən – Allah onlardan razı olsun – belə edənlər vardı. Nəbi – sallallahu aleyhi və səlləm – möminlərin anasını xırda daşlarla zikr edərkən gördü və və buna etiraz etmədi. Əbu Hureyrənin də bunlarla zikr etdiyi rəvayət edilmişdir.
Muncuqlar və bənzərlərinin nizama düzülmüş şəkliylə (təsbehlə) zikrə gəlincə insanlardan bunu kərih görənlər (xoş qarşılamayanlar) və kərih görməyənlər vardır.
Niyət yaxşı olduqda bu əməl (təsbehlə zikr) məkruh olmayan gözəl bir əməldir!
Lakin, buna ehtiyac olmadan təsbeh əldə etmək, boyundan asmaq və ya bilərzik kimi qola taxmaq surətilə onu insanlara göstərmək və bənzəri əməllərə gəlincə bu ya insanlar üçün riyadır/göstərişdir, ya da haqqında riyakarlıq şübhəsinin doğmasına səbəb və ehtiyac olmadan riyakarlara bənzəməkdir ki, bunun birincisi haram, ikincisi isə ən yaxşı halda kərahətdir.
İnsanların Namaz, Oruc, Zikr, Quran oxumaq kimi xüsusi ibadətlərdə riyakarlığı günahların ən böyüklərindəndir..."


Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Məcmu Fətava: 22/506
Mədinə: 1425/2004


Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#5 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 10 mart 2013 - 18:13

Müxalifət - 4. Müsəlmanların xəbərini kafirlərə çatdıran müsəlman cəsusun hökmü.

Bu məsələdə də "davamçıların" mövqeyi məşhurdur. Hətta Əbu Muhəmməd Əl Maqdisi və eyni məktəbin digər yazarları bu haqda uzun uzadı məqalələr yazmış və fəqihlərin icmasına müxalif görüşlərini insanlara icma olaraq təqdim etmişlər. Onlara görə cəsusluq riddət səbəbidir.
Bu məsələdə İbn Teymiyyəyə müxalifdirlərmi?

Əhməd İbn Teymiyyə (661–768 h/1263–1328 m), dünyəvi məqsədlərlə cəsusluq edənin küfrə düşməyəcəyi haqda deyir:


وقد تحصُل للرجلِ موادَّتُهم لرَحِمٍ أو حاجةٍ فتكون ذنبًا ينقُص به إيمانُه ولا يكون به كافرًا
كما حصَل مِن حاطبِ بنِ أبي بلْتَعةَ لما كاتبَ المشركينَ ببعضِ أخبارِ النبي وأنزلَ اللهُ فيه : يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ

 وكما حصَل لسعدِ بنِ عُبادةَ لما انتصَر لابنِ أبيِّ في قصةِ الإفْك , فقال لسعْدِ بنِ معاذٍ : كذَبت والله , لا تقتُله ولا تقدِر على قتْلِه , قالت عائشةُ وكان قبلَ ذلك رجلاً صالحًا ولكن احتملتْه الحَمِيّة
 


"Bəzən elə olur ki, insan onlarla (kafirlərlə) qohumluq və ya bir ehtiyac səbəbilə dostluq edir və bu hərəkəti sadəcə imanını azaldan bir günah olur. Lakin bu səbəblə kafir olmur.
Necəki Hatib bin Əbi Bəltəa Nəbinin planlarını müşriklərə yazmış və onun haqqında Uca Allah bu ayəni endirmişdi:
"Ey iman gətirənlər! Mənim də sizin də düşməniniz olanları, sevgi göstərərək özünüzə dost tutmayın!" (Əl Mumtəhinə: 60/1)
Həmçinin bu Sad bin Ubədə ilə də baş vermişdi. O, ifk hadisəsi zamanı (münafiq olan) İbn Ubeyyin tərəfini tutmuş və Sad bin Muaza belə demişdi: "Vallahi yalan dedin! Sən onu öldürə bilməzsən və öldürməyə də qadir deyilsən".
Aişə onun haqqında belə demişdi: Bu hadisədən öncə salih bir kimsə idi. Lakin, qövmiyyətçilik duyğuları ona qalib gəldi."

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Məcmuatul Fətəva: 7/320-321
Darul Vəfa: 1426/2005


Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#6 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 10 mart 2013 - 18:19

Müxalifət – 5. İkrahın sərhədləri məsələsi.

Ünsiyətdə olduğum bir çox "sələfi" xüsusən də təkfirə meylli qanad ikrahın mötəbərliyi üçün ancaq ölümü şərt qoşarlar. Halbuki, İbn Teymiyyəyə görə maaşı ala bilməmək belə ikrahdır. Hətta işverən maaşı ödəmək üçün özünə səcdə edilməsini şərt qoşsa, bu hal ikrah sayılacağı üçün işçinin səcdə etməsi caizdir.

Əhməd İbn Teymiyyə (661–768 h/1263–1328 m) "Əl Fətəval Kubra" adlı əsərində deyir:


فيمَن يبُوس الأرضَ دائماً هل يأثَم ؟ وفيمَن يفعَل ذلك لسبَبِ أخْذِ رزقٍ وهو مكرَهٌ كذلك ؟

وأما إذا أُكرِه الرجلُ على ذلك بحيثُ لو لم يفعَلْه لأفضى إلى ضرْبِه أو حبْسِه أو أخذِ ماله أو قطْع رزْقِه الذي يستحِقُّه من بيْتِ المال ونحوِ ذلك مِن الضرر ، فإنه يجوز عند أكثرِ العلماء ، فإنَّ الإكراه عند أكثرِهم يُبيح الفعلَ المحرَّمَ كشُرْب الخمْر ونحوِه ، وهو المشهور عن أحمد وغيرِه ، ولكن عليه مع ذلك أن يكرَهه بقلْبه ، ويحرِص على الامتناع منه بحسَبِ الإمكان
ومَن علِم اللهُ منه الصِدْقَ أعانه الله تعالى ، وقد يُعافَى ببركة صدْقه مِن الأمْر بذلك
وذهَب طائفةٌ إلى أنه لا يُبيح إلا الأقوالَ دون الأفعالِ ، ويروى ذلك عن ابن عباسٍ ونحوِه ، قالوا : إنما التقيةُ باللسان ، وهو الروايةُ الأخرى عن أحمدَ ، وأما فعْلُ ذلك لأجل فضْل الرياسة والمال فلا ، وإذا أُكرِه على مثْل ذلك ونوَى بقلْبه أن هذا الخضوعُ لله تعالى كان حسَنا مثلُ أن يُكرِهَه على كلمة الكفر وينوِي معنى جائزاً ، والله أعلم



"Birisinin önündə daim (əyilərək) yeri öpən kimsə günahkar olarmı? Bunu ikraha məruz olduğu halda, mal almaq üçün edərsə eyni şəkildə günahkar olarmı?

(Məxluqa səcdə etməyin haram olduğu haqda qısa danışdıqdan sonra deyir) Ancaq insan buna (məxluqa səcdə etməyə), etmədiyi zaman döyülmək, həbs, malının alınması, beytul maldan haqq qazandığı maaşının kəsilməsi və bənzəri zərərli nəticələrə götürəcək şəkildə məcbur edilərsə, alimlərin əksəriyyəti qatında bu feli etməsi caizdir.
Çünki, onların əksəriyyətinə görə ikrah, spirtli içkilər qəbul etmək və bənzəri haramları mübah qılar.
Bu, İmam Əhməd və digərlərindən məşhur olan görüşdür.
Lakin, bununla bərabər məcbur edilən şəxs qəlbiylə bunu rədd etməli və imkan daxilində bundan imtinaya can atmalıdır.
Uca Allah kimin sadiq/səmimi olduğunu bilərsə ona yardım edər. Belə birisi sadiqliyinin bərəkətiylə bu cür şeylə əmr edilməkdən azad olunar.

Bir qrup alimə görə isə, ikrah sadəcə qadağan edilmiş sözləri söyləməyi mübah qılar, felləri deyil. Bu görüş İbn Abbasdan və bənzərlərindən bu şəkildə rəvayət edilmişdir: "Təqiyyə ancaq dillə olar".
Bu həmçinin İmam Əhməddən gələn digər bir rəvayətdir.
Ancaq bu kimi işlərin (səcdə və digər haramların) vəzifədə yüksəlmək, mal artırmaq məqsədilə edilməsi caiz deyil.
İnsan belə şeylərə (səcdə etməyə) məcbur edildiyi zaman, küfr kəliməsini söyləməyə məcbur edilən kimsənin caiz olan bir mənaya niyət etməsi kimi, bunun uca Allah önündə boyun əymə olduğuna niyət edərsə daha yaxşı olar. Allah daha gözəl bilir."

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Əl Fətava Əl Kubra: 1/56
Beyrut: Darul Kutubil İlmiyyə: 1408/1987


Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#7 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 11 mart 2013 - 22:25

Müxalifət – 6. Hz. Yusufun – aleyhissalam – kafir qanunlarına əsasən işləməsi məsələsi.

 

Son dönəmdə bir çoxumuz "Hz. Yusufa atılan iftiraya cavab" şəklində uzun uzadı yazılara şahid oluruq. "Sələfilər" Hz. Yusufun əsla qeyri-islami qanunlara əsasən hərəkət etmədiyini deməklə bərabər, əksini iddia edənləri peyğəmbərə iftira və küfrlə ittiham edirlər.

Elə isə İbn Teymiyyənin "peyğəmbərə iftirası və küfrü" ilə tanış olaq.

 

Əhməd İbn Teymiyyə (661–768 h/1263–1328 m) Hz. Yusufun hər məsələdə Allahın dininə görə hərəkət edə bilmədiyi haqda deyir:

 

ومِن هذا البابِ تولِّي يوسفَ الصديقِ على خزائنِ الأرض لملِك مصرَ , بل ومسألتُه أن يجعَلَه على خزائنِ الأرض وكان هو وقومُه كفاراً كما قال تعالى : { وَلَقَدْ جَاءَكُمْ يُوسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا زِلْتُمْ فِي شَكٍّ مِمَّا جَاءَكُمْ بِهِ } , وقال تعالى عنه : { يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ } , { مَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِهِ إلَّا أَسْمَاءً سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ } , ومعلومٌ أنه مع كفْرِهم لا بدَّ أن يكونَ لهم عادةٌ وسُنةٌ في قبْض الأموال وصرْفها على حاشيةِ الملِك وأهلِ بيْته وجُنْدِه ورَعِيَّتِه , ولا تكون تلك جاريةً على سنةِ الأنبياءِ وعدْلهم , ولم يكن يوسف يُمكِنه أن يفعَلَ كلَّ ما يُريد وهو ما يراه مِن دين الله , فإنَّ القومَ لم يَستجيبوا له , لكن فعَل الممكِن مِن العدْل والإحسانِ ونالَ بالسلطان مِن إكرامِ المؤمنينَ مِن أهلِ بيْته ما لم يكنْ يُمكِن أنْ ينالَه بدونِ ذلك

وهذا كله داخل في قوله : { فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ } . فإذا ازْدَحم واجبانِ لا يمكن جمعُهما فقدِّم أوْكدُهما لم يكن الآخَرُ في هذه الحال واجباً , ولم يكن تاركُه لأجلِ فعلِ الأوْكدِ تاركَ واجبٍ في الحقيقة

وكذلك إذا اجتمَع محرَّمانِ لا يمكن تركُ أعظمِهما إلا بفعْل أدناهما لم يكن فعلُ الأدنى في هذه الحال محرَّماً في الحقيقة وإن سمِّي ذلك تركَ واجبٍ , وسمِّي هذا فعل محرَّمٍ باعتبار الإطلاق لم يضُرَّ . ويقال في مثلِ هذا تركُ الواجب لعذرٍ وفعلُ المحرَّم للمصلحة الراجحة أو للضرورة ؛ أو لدفعِ ما هو أحرمُ

 

"Siddiq Yusufun – aleyhissalam – Misir məlikinin xəzinədarlğını öz öhdəsinə götürməsi bu babdandır. O hətta kraldan onu xəzinədarlığa təyin etməsini istəmişdi. Halbuki kral da, xalqı da kafir idilər. Necəki uca Allah buyurur:

"Daha öncədə Yusuf sizə açıq dəlillərlə gəlmişdi. O zamanda sizə gətirdiyindən şübhə içində idiniz."

"Ey zindan yoldaşlarım! Çoxlu rəbblərmi xeyirlidir yoxsa tək Qahhar olan Allah?"

"Ondan başqa ibadət etdikləriniz sizin və atalarınızın verdiyi isimlərdən başqa bir şey deyil."

Məlumdur ki, onlar kafir olduqları üçün, malların toplanmasında, kralın yaxınlarına, ailəsinə, ordusuna, rəiyyətinə xərclənməsində mütləq öz adətləri və qanun qaydaları vardı və bu xərcləmələr Nəbilərin yolu və ədaləti üzrə deyildi!

Lakin Yusufun hər istədiyini etməsi və Allahın dinindən gördüyü hər şeyi həyata keçirməsi mümkün deyildi. Çünki, xalq onun dəvətini qəbul etməmişdi. Ancaq ədalət və ihsan qismindən mümkün olan şeyləri edirdi.

Hakimiyyət vasitəsilə ailəsindən olan möminlərə elə ikramlar etdiki, hakimiyyətdə olmadan bunları etməsi mümkün deyildi.

Bütün bunlar uca Allahın bu ayəsinə daxildir: "Allahdan bacardığınız qədər qorxun."

İki vacib cəm edilməsi imkansız şəkildə bir araya gələrsə, daha önəmli olan önə alınar və bu halda digər vacib vacib sayılmaz. Həmçinin daha önəmlini önə aldığı üçün ikinci/digər vacibi tərk edən, həqiqətdə vacibi tərk edən sayılmaz.

Eyni qaydada iki haram bir araya gələrsə və onlardan böyük olanın tərki ancaq kiçik olanını etməklə mümkün olarsa, bu halda kiçik haramı işləmək - bu vacibin tərki adlansa belə - həqiqətdə haram olmaz.

Bu, ümumi olaraq haram felin edilməsi adlansa da zərəri olmaz. Bu kimi şeylər, üzr səbəbilə vacibin tərki və ya haramın racih məsləhət yada zərurət səbəbilə, yaxud da daha haram olan şeyin dəfi üçün işlənməsi adlanır."

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Məcmuatul Fətəva: 20/34-35

Darul Vəfa: 1426/2005

 

 

Təliq: Hz. Yusuf kralın və ailəsinin haqq etmədiyi malları onlara verirdi? Yoxsa öz tasarrufuyla hərəkət edən müstəqil hökmdar idi? İbn Teymiyyənin sözlərində bu sualın cavabı aydındır.

Onun bu sözlərdən sonra, iki vacibin zidləşməsi haqqında izahı da dediyimizi təsdiqləyir. Hz. Yusufun belə davranması sözsüz ki, qınanacaq bir şey deyil və o məsləhət səbəbilə belə hərəkət etmişdir. Diqqət çəkmək istədiyim nöqtə, "sələfilərin" küfr adlandırdığı görüşün İbn Teymiyyə tərəfindən dilə gətirilməsi və normal qarşılanmasıdır…
 


  • ebumeryem bu ismarıcı bəyəndi

Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#8 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 11 mart 2013 - 22:34

Müxalifət - 7. İnsanın uzaqdan eşidə biləcəyini söyləməyin şirk olması məsələsi.

Hənbəli alimlərindən Əhməd İbn Teymiyyə (661-728 h/ 1263-1328 m) özünün "Əl İstiğasə fir Rəddi aləl Bəkri" adlı kitabında vəli üçün uzaqdan duyma şəklində kəramətin varlığını qəbul etmişdir. Halbuki müasirlərdən onun davamçısı olduğunu iddia edən bir çox kimsə uzaqdan duyma özəlliyini Allaha xas qılaraq bunu şirk sayır. İbn Teymiyyə deyir:

 

فلوْ قالَ قائلٌ : سؤالُ الغائبِ حيًا وميتًا كسؤالِ الشاهدِ, فإنَّ الأنبياءَ والأولياءَ يسمَعون خِطابَ الغائبِ البَعيدِ , ويسمَع أحدُهم خِطابَ الناسِ البَعيدينَ له
قلنا : هذا مُحالٌ في العادةِ المعروفةِ , وإذا وقَع ذلك في بعضِ الصُّوَرِ كان مِن بابِ خَرْقِ العادةِ , والعادة قد تُخرَق بأن يسمَع الأدنى خِطابَ الأعلى , كما سمِع ساريةُ خِطابَ عُمَرَ : يا ساريةُ الجبَلَ ! يا ساريةُ الجبَلَ
ويجوز خَرْقُ العادةِ بالعكْسِ , لكن إثبات هذا في حقِّ معيَّنٍ لا يكون إلا بحجّةٍ تدُلُّ على وُقوعِ ذلك في حقِّه


"Əgər bir kimsə desə: "Uzaqda olan diri və ya ölü birindən bir şey istəmək yanında olan birindən istəmək kimidir. Çünki, Nəbilər və Vəlilər uzaqda olanların müraciətini duyar. Onlardan hərhansı biri uzaqdakı insanların ona müraciətini duyar."

(İbn Teymiyyənin cavabı)  Cavabən deyərik: Belə bir şey normal halda muhaldır/imkansızdır. Belə şeylər bəzi formalarda vaqe olduğu zaman, bu xarquladə (adətin pozulması/olağanüstü) babından sayılar.
Adət bəzən mərtəbəcə kiçik olanın daha böyük olanı duyması şəklində pozular. Səriyənin (bin Zuneym) Ömərin "Ya Səriyə dağa doğru! Ya Səriyə dağa doğru!" şəklindəki müraciətini eşitməsi kimi.
Adətin bunun əksinə bir formada pozulması da caizdir. (Yəni mərtəbəcə yüksək olanın daha aşağı səviyyədəkini eşitməsi)
Lakin bunun müəyyən bir şəxs barəsində sabit olması ancaq onun haqqında belə bir şeyin vaqe olmasına dəlalət edən hüccətlə mümkün olar."

 

Qaynaq: İbn Teymiyyə: Əl İstiğasə fir Rəddi aləl Bəkri: 1/150-151
Riyad: Darul Vətən: 1417/1997


Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#9 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 11 mart 2013 - 22:36

Müxalifət - 8. Ölüm ayağında olan kimsənin yanında Yasin surəsini oxumaq. Müasir "davamçılar" bu işi edənlərə qarşı qılınc sıyırsalarda, İbn Teymiyyə bunu müstəhəb əməllərdən saymışdır.
 

Əhməd İbn Teymiyyə (661-768 h/1263-1328 m) "Əl Fətəval Kubra" adlı əsərində deyir:

 

والقراءة على الميِّت بعد موْتِه بدعةٌ بخلافِ القراءةِ على المحتضَر , فإنها تُستحبُّ بِياسين

 

"Vəfatından sonra ölüyə Quran oxumaq bidətdir. Lakin, ölüm ayağında olan kimsəyə oxumaq bundan fərqlidir. Ölüm ayağında olana Yasin surəsini oxumaq müstəhəbdir."

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Əl Fətava Əl Kubra: 1/56
Beyrut: Darul Kutubil İlmiyyə: 1408/1987


Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#10 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 11 mart 2013 - 22:42

Müxalifət - 9. Saqqalın bir tutamdan artığını kəsmək. Bu , sələfilərin ən çox şiddət göstərdiyi və anlayış səviyyələrinin zahirlərində əks olunduğu bir məsələdir. Onlardan bir çoxu saqqalın bir tükünə belə toxunmağı haram sayar və saqqalını bir tutamdan qısaldanı günahkar hesab edərlər. Hətta öz səfeh fətvalarıyla məşhur şeyxlərindən Salih Favzan saqqalı azaldanların elm tələbəsi olmadığını iddia edir.

 

Əhməd bin Teymiyyə (661-728 h/1263-1328 m) saqqalın bir tutamdan artığını kəsməyin nəyinki haram, hətta məkruh belə olmadığı bildirir və bu görüşü Əhməd bin Hənbələ nisbət edir:

 

وأما إعفاءُ اللحية فإنه يُترَك ، ولو أُخِذ ما زاد على القبْضة لم يكره , نصَّ عليه ، كما تقدَّم عن ابن عمرَ ، وكذلك أُخِذ ما تطايَرَ منها
وقد روى عمرو بنُ شعيْبِ عن أبيه عن جدِّه أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يأخُذ مِن لحيته مِن عرْضِها وطولِها , رواه الترمذي وقال حديث غريبٌ
فأما حلقُها فمثلُ حلق ِالمرأةِ رأسَها وأشدُّ , لأنه مِن المثلةِ المنهيِّ عنها وهي محرَّمةٌ


"Saqqalları uzatmağa gəlincə saqqal öz halına tərk edilər. Lakin, bir tutamdan artıq qalanı kəsilərsə bu məkruh olmaz. Əhməd bin Hənbəl də belə demişdir. Daha öncə zikr edildiyi kimi, İbn Ömərdə belə davranmışdır. Həmçinin saqqaldan seçilib, uçuşan tüklər də kəsilə bilər.
Amr bin Şueyb atasından o da babasından rəvayət etmişdir ki, Nəbi - sallallahu aleyhi və səlləm - saqqalının enindən və uzunundan kəsərdi. Bunu Tirmizi rəvayət etmiş və "ğarib" olduğunu söyləmişdir.
Saqqalın dibdən qırxılmasına (halq) gəlincə, bu əməl, qadının saçını dibdən qırxması kimidir, hətta daha pisdir. Çünki, bu qadağan olan müslə qismindəndir ki, bu da haram qılınmışdır."

 

Qaynaq: Əhməd ibn Teymiyyə: Şərhul Umdə fil Fiqh: 1/236

Məktəbətul Ubeykan: 1413/1993


Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#11 Muslih

Muslih

    Mütəxəssis

  • Moderators
  • 882 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 11 mart 2013 - 23:08

Müxalifət - 10. Namazda əlin göbək altında deyil, sinədə tutulması. Sələfilər namazda əllərini sinədə bağlayarlar və bununla kifayətlənməyib əlini göbək altında tutanları bidətlə ittiham edərlər. Görəsən, cəhalət bataqlığına sapılanmış bu cahillərin öz məzhəblərindən və ardınca getdiklərini zənn etdikləri İbn Teymiyyənin də "bidətçi" olduğundan xəbərləri varmı?

İbn Teymiyyə nəinki əli göbək altına qoymağı müdafiə edir, sələfilərin etdiyini əli sinədə tutmaq formasını da məkruh sayır.

 

Əhməd bin Teymiyyə (661-728 h/1263-1328 m) namazda əlin qoyulacağı yer haqqında deyir:

 

 

ويجعَلهما تحتَ سرَّتِه

يعني : إذا انقضى التكبيرُ فإنه يُرسِل يديْه ويضَع يدَه اليُمنى فوقَ اليسرى على الكُوعِ بأنْ يقبِضَ الكُوعَ باليُمنى أو يبسُطَ اليُمنى عليه ويوجِّه أصابعهما إلى ناحية الذِّراع

ولا يستحبُّ ذلك في قيامِ الاعتدال عن الركوع , لأنَّ السنةَ لم ترِدْ به , ولأنَّ زمَنه يسير يحتاج فيه إلى التهيُّؤ للسجود

ويجعَلهما تحتَ سرَّتِه ، أو تحت صدرِه ، من غيرِ كراهةٍ لواحدٍ منهما , والأول أفضلُ في إحدى الروايات عنه ، اختارَها الخِرَقي والقاضي و غيرُهما , رواه أحمد , وأبو داودَ , والدرقطني عن أبي جُحَيْفةَ قال : قال علي رضَي الله عنه « إنَّ مِن السنة وضعُ الأَكُفِّ على الأكفِّ تحت السرَّة » , و يُذكَر ذلك مِن حديث ابن مسعودٍ عن النبي صلى الله عليه وسلم , وقد احتجَّ به الإمام أحمد
وروى ابن بطةَ عن أبي هريرةَ رضي الله عنه «  مِن السنة أن يضَعَ يدَه اليمنى في الصلاة تحتَ السرَّة » ، والصحابي إذا قال "السنة" انصرَف إلى سنةِ النبي صلى الله عليه وسلم ، ولأنَّ ذلك أبعدَ عن التكفيرِ المكروهِ

وفي الأخرى : تحت الصدرِ أفضل ، اختارَها طائفةٌ مِن أصحابنا ، لما روَى جريرٌ الضَّبِّي قال : « رأيتُ علياً يُمسِك شِمالَه بيمينِه على الرُّسْغ فوقَ السرَّة » رواه أبو داود

 وروى قَبِيصَة بن هُلْبٍ عن أبيه قال « رأيتَ النبي صلى الله عليه وسلم يضع هذه على صدرِه - ووضَع يحيى بن سعيد - اليمنى على اليسرى فوقَ المِفصَل » رواه أحمد
والرواية الثالثة : هما سواء , اختارَها ابن أبي موسى وغيرِه لتعارضِ الآثار في ذلك

فأما وضعُهما على الصدرِ ، فيُكرَه ، نصَّ عليه , وذكر عن أبي أيوبٍ عن أبي معشَر قال : يُكرَه التكفيرُ في الصلاة ، وقال : التكفير : يضع يمينه عند صدرِه في الصلاة

 

"İbn Qudəmə dedi: Əllərini (bağladıqdan) sonra göbəyinin altında tutar.

İbn Teymiyyənin şərhi: Yəni, (açılış) təkbiri gətirildikdən sonra əllərini aşağı salar, sağ əlini sol əlinin biləyi üzərinə, sağ əliylə biləyi tutacaq şəkildə və ya sağı solun üzərində yayıb hər iki əlinin barmaqlarını dirsəklərə doğru yönəldəcək şəkildə tutar. (sonra bu mövzuda dəlilləri zikr edir)...

Rukudan qalxanda isə belə etmək (əlləri bağlamaq) müstəhəb deyil. Çünki, sünnətdə bu cür varid olmamışdır. Digər bir səbəb isə odur ki, namaz qılanın rukudan qalxanda az zamanı var və bu zamanda səcdəyə hazırlaşmalıdır.

(Əlin yeri haqda Əhməd bin Hənbəldən gələn görüşlər)

Əlini göbəyinin altında və ya sinəsinin altında (mədə üzərində) tutmalıdır. Bu variantların hər ikisi də kərahətsiz olaraq caizdir.

 

1. İlk variant (göbək altı) İmam Əhməddən gələn rəvayətlərdən birinə görə daha əfdaldır. (Hənbəlilərdən) Xiraqi, Qadi və başqaları bu görüşə üstünlük vermişlər.

Bunu Əhməd, Əbu Davud və Daraqutni Əbu Cuheyfədən belə rəvayət etmişlər: "Əli - radiyallahu anh - dedi: Əli əlin üstünə qoyub göbək altında tutmaq sünnətdəndir."

Bu, eyni zamanda İbn Məsud kanalıyla Nəbidən – sallallahu aleyhi və səlləm – rəvayət edilmişdir. İmam Əhməd bu hədisi dəlil gətirmişdir.

İbn Batta Əbu Hureyrədən - radiyallahu anh – belə rəvayət etmişdir: "Namazda əlini göbək altında tutmaq sünnətdəndir."

Səhabə "sünnətdəndir" dedikdə bundan Nəbinin – sallallahu aleyhi və səlləm – sünnəti anlaşılır.

(Əli göbək altında tutmağa digər bir səbəb isə) Bu şəklin məkruh olan təkfirdən (namazda əli sinəyə qoymaq) uzaq olmasıdır.

 

2. Digər bir rəvayətə görə sinədən aşağı (mədə üzərinə) qoyması daha əfdaldır. Bunu əshabımızdan (Hənbəlilərdən) bir qrup, aşağıdakı hədislər səbəbilə  tərcih etmişdir.
Cərir Əd Dabbi dedi: "Əlinin – radiyallahu anh – sağ əliylə solun biləyindən tutub, göbək üzərinə qoyduğunu gördüm." Bunu Əbu Davud rəvayət etmişdir.

Qabida bin Hulb atasından belə dediyini rəvayət etmişdir: "Nəbinin – sallallahu aleyhi və səlləm – əllərini sinəsinə (sinəsinə yaxın) qoyduğunu gördüm və Yahya bin Səid sağ əlini mifsalın üzərində olmaq surətilə solun üstünə qoyaraq bunu göstərdi." Bunu Əhməd rəvayət etmişdir.

 

3. Hər iki formada eynidir (əli göbək altına və üstünə qoymaq). Bu mövzudakı hədislərin müxtəlif olması səbəbilə Əbu Musa və qeyriləri bu görüşü tərcih etmişlər.

Namazda əllərin sinəyə qoyulmasına gəlincə bu məkruhdur! İmam Əhməddə belə demişdir.

Əbu Eyyubdan, onun da Əbu Məşərdən belə dediyi zikr edilmişdir: "Namazda təkfir məkruhdur". Sonra isə təkfiri açıqlayaraq belə demişdir: Təkfir – Namazda əlini sinəsinə yaxın (vəya sinəsi üzərinə) qoymasıdır."

 

Qaynaq: Əhməd ibn Teymiyyə: Şərhul Umdə fil Fiqh: 3/66-70

Məktəbətul Ubeykan: 1413/1993

 

 

Hənbəli alimlərindən Şəmsuddin İbn Qeyyim (691-751 h/1292-1350 m) də eyni görüşü qeyd edir:

 

 

واختلف في موضِع الوضْع , فعنه فوقَ السرَة , وعنه تحتَها , وعنه أبو طالب : سألتُ أحمد أين يضَع يدَه إذا كان يصلي ؟ قال : "على السرة أو أسفلَ , وكل ذلك واسعٌ عنده , إن وضَع فوقَ السرة أو عليها أو تحَتها" , علي رضي الله عنه : « إنَّ مِن السنة في الصلاة وضعُ الأَكُفِّ على الأكفِّ تحت السرَّة » , عمرو بن مالكٍ عن أبي الجَوْزاء عن ابن عباسٍ مثلَ تفسير علي إلا أنه غيرُ صحيح

 والصحيح حديث علي , قال في رواية المزَني : « أسفلَ السرة بقليلٍ » , ويكرَه أنْ يجعَلهما على الصدرِ , وذلك لما روي عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه نهى عن التكفير , وهو وضعُ اليد على الصدر

 

"Əllərin qoyulacağı yer haqda Əhməddən fərqli rəvayətlər gəlib. Göbəyin üstünə və altına qoyulacağı rəvayət edilib.

Əbu Talibin rəvayətində deyilir: "Əhməddən Namaz qılarkən əlini hara qoyduğunu soruşdum, "göbəyin üstünə və ya biraz aşağı, hər ikisidə də sərbəstlik var, istər göbəyin üzərində, istər üstündə, istər altında tutar" deyə cavab verdi.

Əlidən - radiyallahu anh - belə gəlmişdir: "Əli əlin üstünə qoyub göbək altında tutmaq sünnətdəndir."

Amr bin Malik, Əbul Cəvzədən o da İbn Abbasdan Əlinin hədisinin bənzərini rəvayət etmişdir. Ancaq bu rəvayət səhih deyil.

Səhih olan Əlinin - radiyallahu anh - hədisidir. Muzəni rəvayətində isə belə deyir: "Göbəkdən azacıq aşağı qoyulmalıdır."

Əlləri sinəyə qoymaq isə məkruhdur. Çünki Nəbidən – sallallahu aleyhi və səlləm – təkfiri qadağan etdiyi rəvayət edilib. Təkfir, əlləri sinəyə qoymaqdır."

 

Qaynaq: İbn Qeyyim: Bədəiul Favəid: 3/981-983

Daru Aləmil Favəid

 

Sələfilərin məzhəbinin banisi olan Muhəmməd bin Abdil Vəhhab da eyni görüşü müdafiə edərək deyir:

 

 

ثم يضَع اليمنى على ظَهْرِ اليسرى فوقَ الرُّسْغِ والساعدِ ، ولم يصحَّ عنه موضِعُ وضعهما ، لكن ذكَر أبو داوَد عن  عليٍّ : مِن السنة وضع الكفِّ على الكف في الصلاة تحتَ السُّرَّة

 

"(Rəsulullahın namaz şəkli) ... Sonra sağ əlini solun üzərinə bir qismi bilək, bir qismi biləkdən yuxarı olacaq şəkildə qoyardı.

Əlini qoyduğu yer haqqında isə səhih heçnə gəlməyib. Lakin, Əbu Davud Əlidən - radiyallahu anh – belə rəvayət etmişdir: Əli əlin üstünə qoyub göbək altında tutmaq sünnətdəndir."

 

Qaynaq: Muhəmməd bin Abdil Vəhhab: Muxtəsar Zadil Məad: 13

 


Hədis: "İnsanlar dəvələr kimidir. Yüz nəfərdən işə yarayan bir nəfər belə tapa bilməzsən" (Səhih Muslim)


#12 Usuli

Usuli

    Forum Əhli

  • Moderators
  • 1.223 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 06 avqust 2014 - 20:32

Müxalifət - 11. Sələfilərin avamı əhil olmadıqları halda ictihada təşviq etməkdə istifadə etdikləri sözlərdən biridə Əhməd bin Hənbələ aiddir:

"Məni təqlid etməyin! Maliki, Şafini, Səvrini təqlid etməyin! Onların aldığı qaynaqdan alın".

İbn Teymiyyə (661–768 h/1263–1328 m) "Əl Fətəvəl Kubra" adlı əsərində belə deyir:

 

وأما مثلُ مالكٍ والشافعيِّ وسُفيانَ ، ومثلُ إسحاقَ بنِ راهويهِ وأبي عبيْدٍ فقد نصَّ في غيرِ موضعٍ على أنه لا يجوز للعالمِ القادرِ على الاستدلالِ أن يقلِّدَهم وقال : لا تُقلِّدوني ولا تقلِّدوا مالكًا ولا الشافعيَّ ولا الثوريَّ وكان يُحِبُّ الشافعيَ ويُثني عليه ، و يُحِبُّ إسحاقَ ويُثني عليه ، ويُثني على مالكٍ والثوريِّ وغيرِهما مِن الأئمةِ ، ويأمُر العامِّيَّ بأنْ يَستَفتيَ إسحاقَ وأبا عبيْدٍ وأبا ثوْرٍ وأبا مُصْعَبٍ ، ويَنْهى العلماءَ مِن أصحابِه ، كأبي داودَ ، وعثمانَ بنِ سعيدٍ ، وإبراهيمَ الحَرْبيِّ ، وأبي بكرٍ الأثرَمِ ، وأبي زُرْعةَ ، وأبي حاتمٍ السٍّجِسْتانيِّ ، ومسلمٍ ، وغيرِ هؤلاءِ أنْ لا يقلِّدوا أحدًا مِن العلماءِ ويقول : عليكمْ بالأصْلِ بالكتابِ والسنةِ

 

"Malik, Şafi, Sufyan, İshaq bin Rahaveyh, Əbu Ubeyd kimilərə gəlincə, İmam Əhməd bir çox yerdə, istidlala qadir olan alimin (müctəhidin) onları təqlid etməsinin caiz olmadığını söyləmiş və belə demişdir: Məni təqlid etməyin! Maliki, Şafini, Səvrini təqlid etməyin! (Onların aldığı qaynaqdan alın).

Halbuki o, Şafini, İshaqı sevər və öyərdi. Həmçinin Maliki, Səvrini və imamlardan digərinidə öyərdi.

Ammilərə (müctəhid olmayanlara) isə İshaq, Əbu Ubeyd, Əbu Səvr və Əbu Musabdan fətva istəmələrini əmr edərdi.

Öz əshabından Əbu Davud, Osman bin Səid, İbrahim Əl Hərbi, Əbu Bəkr Əl Əsrəm, Əbu Zura, Əbu Hatim Əs Sicistani, Muslim və digərləri kimi alimlərə isə alimlərdən kimisə təqlid etməyi qadağan edər və deyərdi: Əsldən, Kitab və Sünnətin özüdən alın/istinbat edin!"

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Əl Fətavə Əl Kubra: 5/98

Beyrut: Darul Kutubil İlmiyyə: 1408/1987

 

 

Təliq: Gördüyümüz kimi İbn Teymiyyə bu sözlərin sələfilərin iddia etdiyi kimi avama aid olmadığını, əksinə istinbata qadir müctəhidlərə dediyini bildirir.
 


Ən çətin yıxılan büt, insanın öz nəfsidir...

#13 Usuli

Usuli

    Forum Əhli

  • Moderators
  • 1.223 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 09 avqust 2014 - 21:24

Müxalifət - 12. Əhməd İbn Teymiyyə (661–768 h/1263–1328 m) insanın mələkdən üstünlüyü haqda danışarkən deyir:

 

وقد جاءَ في الأثر : {يا عبْدي أنا أقول للشيء كنْ فيكونُ أطِعْني أجعَلْك تقول للشيءٍ كن فيكونُ يا عبْدي أنا الحيُّ الذي لا يمُوت أطِعْني أجعَلْك حيا لا تَموت} وفي أثرٍ : {إن المؤمِن تأتيه التُّحَفُ مِن الله : مِن الحيِّ الذي لا يَموت إلى الحيِّ الذي لا يموت} . فهذه غايةٌ ليس وراءَها مرمًى ,كيف لا وهو باللهِ يسمَع وبه يُبصِر وبه يبطِش وبه يمشِي

 

“Belə bir hədis vardır: “Ey qulum! Mən bir şeyə ol deyirəm olur. Sən mənə itaət et, məndə səni elə məqama gətirim ki bir şeyə ol de olsun.

Ey qulum! Mən ölməyən diriyəm. Mənə itaət et, sənidə ölməyən diri edim.”

Digər bir hədis isə belədir: “Möminə Allahdan hədiyyələr gələr. Ölməyən diridən (yəni Allahdan), digər ölməyən diriyə (yəni qula).”

Bu, ən üst qayədir. Necə olmasın ki, bu halda qul Allahla duyar, Allahla görər, onunla tutar və onunla yeriyər...”

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Məcmuatul Fətəva: 4/230

Darul Vəfa: 1426/2005

 

 

İbn Teymiyyəyə görə qul elə bir mərtəbəyə gələ bilər ki, ol deyər olar... hətta ölümsüz olan diri olar… Onun nəzdində bunu təsdiqləyən hədis belə vardır. Bu hədisin qaynağı mənim üçün çox maraqlıdır. Ümid edirəm aşiqləri bu haqda məlumat verər...

Lakin baxaq görək Səudiyyə sələfilərinin ən mötəbər alimlərindən ibarət olan fətva komitəsi bu hədis və ona müvafiq etiqad haqda, yəni İbn Teymiyyə kimi düşünənlər haqda nə deyir:
 

س : سمعت من بعض الناس يقول حديثا قدسيا عبارته : "عبدي أطعني تكن عبدا ربانيا يقول للشيء : كن، فيكون" ، هل هذا حديث قدسي صحيح ، أم غير صحيح ؟

ج : هذا الحديث لم نَعثِر عليه في شيء من كتب السنة ، ومعناه يدل على أنه موضوع ، إذ أنه ينزِل العبدَ المخلوق الضعيف منزلة الخالق القوي سبحانه ، أو يجعله شريكا له ، تعالى الله عن أن يكون له شريك في ملكه

واعتقاده شرك وكفر ؛ لأن الله سبحانه هو الذي يقول للشيء : كن ، فيكون ، كما في قوله عز وجل : {إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ} اللجنة الدائمة للبحوث العلمية والإفتاء

عضو ... عضو ... نائب رئيس اللجنة ... الرئيس

عبد الله بن قعود ... عبد الله بن غديان ... عبد الرزاق عفيفي ... عبد العزيز بن عبد الله بن باز

 

“Fətva 2808: Sual: Bəzi insanların belə bir qudsi hədis nəql etdiyini duydum: “Qulum mənə itaət et, bir şey ol deməsiylə olan rabbani bir qul ol!”

Bu səhih bir qudsi hədisdirmi? Yoxsa qeyri səhih?

 

Cavab: Belə bir hədislə heç bir hədis kitabında qarşılaşmamışıq. Mənası dəlalət edir ki bu hədis uydurmadır.  Çünki, zəif məxluqu, güclü olan uca Xaliqin yerinə qoyur və ya onun ortağı qılır. Allah, öz mülkündə şəriki olmaqdan ucadır.

(Hədisə dayanan) Belə bir etiqad şirk və küfrdür. Çünki, bir şey ol deməsiylə olan uca Allahdır. Necəki ayədə buyurur: “Bir şey dilədiyi zaman onun işi sadəcə ol deyər və olar.”

Fətva komisiyası sədri: İbn Baz.

Sədr yardımçısı: Abdur Razzaq Əl Afifi.

Üzvlər: Abdullah bin Quud və Abdullah bin Ğudeyyan.”

 

Qaynaq: Fətəval Ləcnətil Dəimə: 4/471

Riyad: İdərətul Buhusil İlmiyyə vəl İftə
 


Ən çətin yıxılan büt, insanın öz nəfsidir...

#14 Usuli

Usuli

    Forum Əhli

  • Moderators
  • 1.223 ismarıc
  • Məzhəb:Hənəfi

Yerləşdirilmə tarixi: 12 fevral 2015 - 22:10

Müxalifət - 13. Sələfilərdən tez tez duyduğumuz bir qınaq vardır. Yeməyə başlarkən "bismilləhir rahmənir rahim" demək bidətdir! Çünki, hədisdə sadəcə "bismilləh" deyilməsi töviyə edilir.

 

İbn Teymiyyənin (661–768 h/1263–1328 m) "Əl Fətəval Kubra" adlı əsərində mövzu barədə deyilir:

 

وإذا قال عندَ الأكلَ بسم الله الرحمن الرحيم كان حسناً فإنه أكْملُ

 

"(Yemək yeyən kimsə) Yemək əsnasında "Bismilləhir Rahmənir Rəhim" deyərsə bu gözəl olar. Çünki, bu şəkil daha kamildir."

 

Qaynaq: Əhməd İbn Teymiyyə: Əl Fətava Əl Kubra: 5/480

Beyrut: Darul Kutubil İlmiyyə: 1408/1987


  • Hənif bu ismarıcı bəyəndi
Ən çətin yıxılan büt, insanın öz nəfsidir...




Bu mövzunu oxuyan istifadəçi sayı: 2

0 İstifadəçi, 1 Qonaq, 0 Anonim


    Google (1)